دنیای امروز دنیای ایدهها میباشد. بسیاری از کسبوکارهایی که امروز موفق هستند حاصل ایدهپردازیِ جوانی بلندپرواز بودهاند؛ مثلاً گوگل از یک گاراژ شروع شد؛ اما حمایت شتاب دهنده سبب شد این شرکت با سرعت بیشتری بهسمت جایگاه امروزی خود حرکت کرده باشد. شتاب دهندهها با جذب سرمایه برای ایدهپردازان جوان، فرصتهای فوقالعادهای را برای هر دو طرف (کارآفرین و سرمایهگذار) ایجاد میکنند. در این مقاله قصد داریم روال کاری شتاب دهنده و شیوۀ کمک آن به کسبوکارهای نوپا را مورد بررسی قرار دهیم.
در این مطلب بخوانید
شتاب دهنده چیست؟
اگر هنوز وارد دنیای استارتاپها نشدید، یکی از دلایلش میتواند این باشد که تعریف شتاب دهنده را نمیدانید و اگر هم بهتازگی به دنیای استارتاپها وارد شدید، هنوز با این اصطلاح برخورد نداشتهاید. در واقع میتوانیم بگوییم شتاب دهنده چیزی است که به حرکت سریعتر کسب و کار یا استارت آپ مد نظر شما کمک میکند. بسیاری از افراد تازهکار میباشند و ذهنشان سرشار از ایدههای بدیع است اما سرمایه یا رزومهی قوی را ندارند تا بتوانند این ایدهها را عملی نمایند. در این زمان شرکتهای شتابدهنده، سرمایه و حتی افرادی برای کار در اختیارشان خواهند گذاشت و به آنها این فرصت را میدهند تا در زمان مشخص، ایدهی خود را به مرحلهی عمل برسانند. در این راه شتاب دهنده ها یا مراکز حمایت از استارتاپها، کمکهای بسیار خوبی به حساب میایند، اما بخش جالب کار آنها این است که افراد با تجربه در حال نظارت بر کار استارتاپ ها میباشند و هر تجربهای داشته باشند، دریغ نمیکنند و اما در عوض طبق قرارداد بخشی از سود استارتاپها، سهم شرکت شتابدهنده میشود. پس از توضیحات بالا دریافتید که شتاب دهنده استارت آپ ها، شرکتهایی را میگویند که مکان، افراد باتجربه و سرمایه در اختیار کسبوکارهای نوپا میگذارند تا با اینکار به آنها برای پیشرفت کمک کرده و به ازای آن سود دریافت کنند. درنتیجه شتاب دهنده با سرمایهگذار بسیار متفاوت میباشد چون حمایت آنها تنها شامل حمایتمالی نمیباشد و از نظر فکری نیز حامی خوبی هستند. البته تمرکز این شرکتها برروی تیم میباشد نه یک بنیانگذار فردی!
4 ویژگی اصلی شتاب دهندهها
پس از آن که با تعریف کلی شتابدهنده آشنا شدید، بهتر است بدانید به طور علمی و تخصصی این موسسات چه ویژگیهای مشترک و منحصر به فردی دارند.
1. دوره قرارداد ثابت
ویژگی نخست این است که دوره فعالیت این موسسات در استارتآپها ثابت میباشد. همانطور که در بالا نیز اشاره کردیم این دوره کوتاه مدت و معمولا 3 ماهه خواهد بود.
2. فعالیتهای گروهی
فعالیت این موسسات بر پایه کار گروهی و هم فکری میباشد. صاحبان ایده، افراد متخصص در موسسات شتابدهنده و افرادی که در زمینه فعالیت صاحب نظر هستند، بارها و بارها با یکدیگر وارد جلسه میشوند و به صورت گروهی هم فکری و تصمیمگیری دارند.
3. راهنمایی بر پایه آموزش
هدایت این موسسات از ابتدا تا انتها بر پایه آموزش و منتورینگ میباشد. ممکن است شما و تیمتان در حوزه کاری خود از بسیاری از مسائل غافل شویدو یا اطلاعاتی راجع به آنها نداشته باشید. تیم شتابدهنده از همان ابتدا هر آنچه که مورد نیاز شما باشد را به صورت تخصصی به شما آموزش میدهد.
4.تبدیل شدن به سهام دار
بعد از مدت زمان مشخص شده، همانطور که در بالا نیز اشاره کردیم، شتابدهنده از روند فعالیت استارت آپ خارج میشود و به یکی از سهام داران آن تبدیل خواهد شد.
مزایای استفاده از شتاب دهنده
کسبوکارهای بسیاری با بهرهگیری از کمکبرنامههای شتاب دهنده، در سالهای گذشته توانستهاند از استارتاپی ساده به کسبوکاری بزرگ برسند. مزایای حضور در برنامۀ شتاب دهنده برای استارتاپها از قرار زیر است:
حمایت در همهی زمینهها
شروع از صفر در رقابت سنگین اکوسیستمِ امروزیِ استارتاپها با چالشهای پرشماری همراه میباشد. این چالشها برای هر استارتاپ بهشکل متفاوتی ظاهر خواهند شد. برخی از آنها مشکل منابع انسانی داشته و برخی دیگر از نداشتن مکان رنج میبرند. شتابدهندهها توانایی پوشش تمام این ضعفها را خواهند داشت و حتی نیازهایی مثل مشاورۀ کسبوکار را هم مرتفع میکنند و این، کار را برای کارآفرینان جوان و مستعد سادهتر میکند.
برقراری رابطه بین استارتاپ و سرمایهگذار
شتابدهندهها در روزهای مشخصی، از سرمایهگذارها دعوت میکنند تا ارائۀ طرح کسبوکار یا مدل کسبوکار استارتاپها را مشاهده کنند. گاهی هم ایدههای درخشان را به قدرتمندترین سرمایهگذاران خود معرفی خواهند کرد. قانعکردن سرمایهگذار برای ایدهپرداز بههیچوجه کار سادهای نمیباشد؛ اما شتابدهنده این کار را ساده کرده است.
برنامه ای کامل برای فعالیتها
شاید برای کارآفرین جوان کار سادهای نباشد که از همان ابتدای کار بهترین برنامه را برای کسبوکار خود پیشبینی نماید. اینکه کارکنان به یادگیری چه مواردی نیاز داشته و تمرکز روی چه مسائلی در اولویت میباشد، با تجربۀ کم مدیرهای جوان چندان سازگار نمیباشد، اما زمانی که شتابدهنده وارد عمل میشود، برای تمام بخشهای استارتاپ، برنامهای دقیق و حسابشده خواهد داشت؛ برنامهای که در آن پکیج کاملی از فعالیتهای مفید و هدفمند به اعضای تیم ارائه خواهد شد و از سردرگمی آنها جلوگیری میکند.
شتاب دهنده برای شما مناسب است؟
پیشنیازی اجباری برای راهاندازی و رشد یک استارتاپ موفق، در یک برنامهی شتابدهنده بودن نمیباشد. درواقع بسیاری از برجستهترین کارآفرینان و سرمایهگذاران نیکاندیش (Angel Investors) که بهترین خروجیها را دریافت کرده اند از شتاب دهنده استفاده نکردند و این کار مانع آنها از جمعآوری میلیونی و فروش میلیاردی نشده است.
شتاب دهنده برای شما مناسب است اگر:
• با جابهجایی سه تا شش ماهه مشکلی نداشته باشید؛
• میتوانید از عهدهی این برآیید که ۱۰۰درصد زمان خود را در این مدت فقط به کار بر روی استارتاپ خود اختصاص بدهید؛
• با یک دور سرمایهگذاری اولیهی نسبتاً کوچک مشکلی نداشته باشید؛
• در فضایی پرشور و پرفشار همراه با فرایند یادگیری سازماندهیشده توسط دیگران واقعاً رشد و توسعه بیابید؛
• بیش از یک بنیانگذار در تیم استارتاپ خود داشته باشید.
مراحل عضویت در شتاب دهندهها
شاید بعد از مطالعه مقاله تا این مرحله، برای شما هم جالب باشد که نحوه یا مراحل عضویت در شتاب دهنده استارت آپ را بدانید. در این بخش با مراحل و شیوه کار آشنا میشوید:
انتخاب بهترینها
شتاب دهندهها با روشهای مختلف اعلام میدارند که خواهان جذب استارتاپ با ایدههای جدید میباشند و از بین کسانی که تقاضای عضویت در شتاب دهندهها را دارند، بهترین را انتخاب خواهند کرد. انتخاب این افراد برعهدهی منتورها است.
رشد ایدههای خوب
بعد از گلچین استارتاپها، شتابدهنده با کمک امکانات و خدماتی که ارائه میکند سعی بر رشد ایدههای استارتاپ مستعد خواهد داشت و وقتی از خوب بودن ایده اطمینان پیدا کند آن را کمکم پروش میدهند. بعد از این عمل تعدادی از استارتاپها برای مراحل بعدی که مراحل اصلی میباشند، گلچین میشوند. دراین مرحله هدف اصلی آموزش اولیهی کسبوکار میباشد.
تشکیل مجموعه
این مرحله درحقیقت مرحلهی بعد از رشد استارتاپ میباشد و شتاب دهنده، کسبوکار نوپا را به سرمایهداران و کارآفرینان متصل خواهد کرد و از این طریق شبکه یا مجموعه تشکیل میشود؛ در واقع شتاب دهنده نقش متصل کننده بین استارتاپ و سرمایهدار را ایفا خواهد کرد.
تامین مالی
یکی از دلایل اصلی ارتباط برقرار کردن استارتاپ با شتاب دهنده تأمین مالی میباشد، به همین دلیل شتاب دهندهها میکوشند که سرمایهی موردنیاز هرکسبوکاری را در اختیارش بگذارند.
روز دمو
در این روز اتفاقی که رخ میدهد این است که پس از یکسال که استارتاپها دورهی شتابدهی را به پایان میرسانند این فرصت را در اختیار خواهند داشت تا کسبوکار خودرا بهطور کامل برای سرمایهگذاران توضیح بدهند و هدف آنها از ارائه، جذب سرمایه است. اگر در روز دمو عملکرد خوبی داشته باشند، میتوانند به مرحلهی تجاری وارد شوند. از آنجایی که در این روز استارتاپها مشغول به نمایش در آوردن ایدههای خود میباشند، روز نمایش یا دمو نامیده میشود.
روش درآمد زایی شتاب دهندهها
تا اینجای مقاله به دلایل و اهداف شتاب دهنده از سرمایهگذاری پرداختیم اما در این قسمت میخواهیم به روشهای درآمدزایی آنها نیز اشاره داشته باشیم تا شما بیش از پیش با نکات مهم پیرامون این موضوع آشنا شوید:
سرمایهگذاری گروههای گوناگون مالی
این نوع از درآمدزایی بهصورت مستقل میباشد و دولت از آنها حمایت میکند یا از طریق جذب اسپانسر درآمدزایی دارند.
توسعه سهام
درصدی از سهام استارتاپها متعلق به شتاب دهنده میباشد پس با رشد سهام آنها، شتاب دهندهها نیز سود خواهد کرد.
تامین مالی به وسیله ی یک شرکت خاص
گاهی پیش میآید که بخشی از نیارهای مالی شتاب دهنده به وسیله ی یک شرکتخاص تأمین شود و این موضوع در برخی مواقع منجر به درآمدزایی هم خواهد شد.
اجاره
در ازای فضای کاری که در اختیار استارتاپها است میتوانند بعد از مدتی بهصورت ماهانه اجاره دریافت کنند.
دریافت شهریه
هر ماه در ازای تسهیلاتی که دراختیار استارتاپها میگذارند مبلغی دریافت میکنند.
کسب شهرت
اگر استارتاپها مرحلهی رشد را به خوبی طی نمایند و وارد بازار کار شوند، به نفع شتابدهنده نیز هست و مطرح شدن نام شتابدهنده را
بهدنبال خواهد داشت. مشهور شدن شتاب دهنده برای مراودات مالی بعدی با سایر شرکتها بسیار تاثیرگذار میباشد.
تفاوت شتاب دهندهها با مراکز رشد
در صورتی که با دنیای استارت آپها و کارآفرینی آشنا شده باشید احتمالا بیشتر از شتاب دهنده نام مراکز رشد را شنیدید. مراکز رشد بیش از یک دهه است که در کشور ما به شرکتهای دانش بنیان و ایدههایی که قابلیت توسعه دارند کمک رسانی میکند. اما آیا شتاب دهندهها همان مراکز رشد میباشند؟ چه تفاوتهایی میان آنها است. در حالت کلی میتوان گفت که این موسسات 3 تفاوت کلی با یکدیگر دارند:
زمان همکاری
یکی از مهمترین تفاوتهای شتاب دهندهها و مراکز رشد مدت زمانی میباشد که موسسه کسب و کار شما را تحت حمایت خود میگیرد. همان طور که در بالا نیز اشاره شد مدت زمانی که یک شتاب دهنده برای هر کسب و کار زمان میگذارد، محدود و حداکثر 6 ماه میباشد، در حالی که این زمان برای مراکز رشد میتواند تا 5 سال و گاهی بیشتر نیز در نظر گرفته شود.
میزان سود
همانطور که در بالا نیز اشاره شد، شتاب دهندهها به عنوان حق الزحمه خدمات خود، بخشی از سهام شرکت تاسیس شده را به نام خود ثبت خواهند کرد، اما مراکز رشد معمولا خدمات خود را بدون دریافت هزینه و سودی برای شما به انجام میرسانند.
نوع همکاری
تفاوت دیگری که میتوان برای شتاب دهندهها و مراکز رشد اشاره کرد، نوع همکاری و مشارکت آنها میباشد. شتاب دهندهها در روند انجام کار و تصمیم گیریها تاثیر مستقیم دارند، در حالی که مراکز رشد، در روند کار دخالت زیادی نداشته و تنها شرایط مورد نیاز مثل سرمایه و فضای مورد نیاز را در اختیار شما میگذارند.
سخن آخر
در این مقاله سعی کردیم تا شما را با مفهوم شتاب دهنده به طور مناسبی آشنا کنیم. شتاب دهندهها انواع مختلفی دارند و هر کدام کارکردهای مخصوص به خود را داشته که تیمهای استارتاپی با توجه به شرایط خود باید تلاش داشته باشند تا شتاب دهندهای را انتخاب نمایند که بتواند به آن ها در مسیر رشد و توسعه کمک نماید. بعضی اوقات هم اصلا شتاب دهنده ممکن است نتواند برای استارتاپ مفید واقع شود. اگر تجربهای در زمینهی استفاده از شتاب دهندهها دارید خوشحال میشویم که با ما و کاریران تیم سفیر در میان بگذارید. و در صورت نیاز به استفاده از شتاب دهندهها تیم مشاوران سفیر پاسخگوی شما خواهند بود.
