با ظهور اینترنت و گسترده شدن آن در سراسر جهان، شبکههای اجتماعی بیش از پیش مورد استقبال مردم قرار گرفتند. کره زمین و تاریخ آن، بینهایت موضوعات جذاب و جالب دارد که تا سالها میتوان از آن در رسانه مطالب مختلف نوشت و ارائه کرد. همینطور اتفاقاتی که هر روز در گوشه و کنار دنیا پیش میآیند. موضوعاتی هستند که همیشه جذاب هستند، اخبار فوتبال، سینما، سلبریتیها و بسیاری موضوع و افراد دیگر هستند که اخبار مربوط به آنها، توجه افراد زیادی را جلب میکند.
اطلاعاتی که در رسانههای مختلف مانند تلویزیون، رادیو، شبکههای اجتماعی، روزنامه و غیره منتشر میشوند، تلاش میکنند اطلاعات مفیدی به ما ارائه کنند، در عین حال سرگرم کننده و جذاب نیز هستند. در این میان با دلایل مختلف، برخی افراد با استفاده از کلمات و تصاویر فریب دهنده، اطلاعات غلط، تحریف شده و بیفایده منتشر میکنند.
معمولا این گونه محتواها، ارزش و اعتباری ندارند و مقاصد دیگری غیر از تولید محتوای مفید و سرگرم کننده، از انتشار آنها وجود دارد. به اینگونه اطلاعات، محتوای زرد یا اخبار زرد میگویند. نکته مهم در خصوص محتوای زرد این است که بتوانیم این مطالب را از محتوای باارزش و معتبر تشخیص دهیم. شاید مثالهای بارزی از محتوای زرد به خاطر بیاورید؛ اما افرادی که در این زمینه فعالیت میکنند نیز حرفهای شدهاند و ممکن است بدون آن که متوجه شوید تنها با یک تیتر جنجالی، در دام محتوای زرد بیافتید. البته استفاده درست از تکنیکهای محتوای زرد در دیجیتال مارکتینگ، گاهی میتواند کمک کننده باشد. در ادامه بیشتر به این مقوله میپردازیم.
در این مطلب بخوانید
پیشینه محتوای زرد
یکی از دلایل استفاده از محتوای زرد، جلب توجه مخاطبان بیشتر و فروش بالاتر است که ابتدا در نیویورک آغاز شد. دو روزنامه نیویورک ژورنال و نیویورک ورلد که رقیب یکدیگر محسوب میشدند، تلاش کردند با تیترهای جنجالی، شایعات، رسواییها، استفاده از تصاویر جالب و تحریف روایتها، توجه مردم را به روزنامه خود جلب کنند و فروش بیشتری نسبت به رقیب خود داشته باشند. در نتیجه Yellow Journalism در اواسط دهه 1890 شکل گرفت و تا امروز ادامه دارد.
ژورنالیسم زرد
روزنامه نگاری زرد یا همان تولید محتوای زرد امروزی، تنها با هدف جلب توجه و فروش بالا انجام میشود. راه رسیدن به این هدف نیز تحریف، دروغ و فریب است که از اخلاق حرفهای دور است و آن را فاقد ارزش و اهمیت میکند. این مساله در دنیای اینترنتی امروز نیز به وضوح دیده میشود. حتما در شبکههای اجتماعی خود با این محتواها مواجه شدهاید، تیترهای درشت و رنگی، کلمات حساسیت برانگیز، نشانه گرفتن احساسات مردم و سوء استفاد هاز موقعیتهای احساسی. اینها بخشی از نشانههای محتوای زرد است. محتوای زرد سوگیری دارد و میتواند ناشی از غرض ورزی شخصی باشد. معمولا اعتبار این اخبار بررسی نمیشود و یا به سرعت تکذیب میشوند. سیاست، ورزش و سینما حوزههایی هستند که افراد فعال در آن، بیشتر از سایر فعالان حوزههای دیگر، هدف اخبار زرد قرار میگیرند.
ویژگیهای محتوای زرد
اخبار زرد میتواند در هر بستر رسانهای به کار برده شود و به راحتی مخاطب را درگیر کند. مقاله، ویدئو، تصاویر، بیلبورد تبلیغاتی، تبلیغات تلویزیونی، پستهای اینستاگرام، محتوای کانال تلگرامی و بسیاری بسترهای دیگر.
البته تولید محتوای زردی که بسیاری از افراد را به خواندن یا تماشا ترغیب کند، کار سادهای نیست و شاید همه نتوانند از پس آن بربیایند. استفاده از تکنیکهای روانشناسی، به نویسندگان محتوای زرد بسیار کمک میکند تا احساسات و کنجکاوی مخاطبان را برانگیزند.
اغراق و بزرگنمایی از ویژگیهای اصلی اخبار زرد است. با استفاده از کلمات اغراق آمیز، تصاویر فریب دهنده، شایع پراکنی و جنجال سازی تلاش میکنند کنجکاوی و احساسات مخاطب را تحریک کنند تا بازدید بیشتری از محتوای خود بگیرند.
موج سواری روی اتفاقات در زمینههای مختلف ورزشی، اجتماعی و غیره، شاید بدترین نوع تولید محتوای زرد باشد. به ویژه زمانی که اتفاق مهم و جدیای پیش آمده است. در شبکههای اجتماعی این مساله را به وضوح در مورد هشتگها میبینیم. هشتگی در خصوص مسائل اجتماعی که با محتوای زرد مربوط به مد، فروش محصول، آشپزی و غیره اشباع شده است؛ طوری که دیگر محتوایی در خصوص هشتگ مورد نظر نمییابید.
ورود به حریم شخصی و پرداختن به حواشی زندگی شخصی افراد نیز از دیگر ویژگیهای اخبار زرد است. البته این مساله در کشورهای غربی بسیار شدیدتر و بیشتر از ایران اتفاق میافتد.
متاسفانه از محتوای زرد در حرفهای ترین شکل ممکن برای جهت دهی به اذهان عمومی استفاده میشود. تشخیص این مساله نیاز به شناخت عمیق از مسائل مختلف اجتماعی، فرهنگی و سیاسی دارد. به هر حال این مساله وجود دارد و گاهی مشاهده شده که چگونه جریانها دست خوش تغییر مسیر میشوند.
محتوای زرد در بازاریابی و دیجیتال مارکتینگ
محتوای زرد در دیجیتال مارکتینگ نیز نفوذ کرده است و بسیاری از کسب و کارها از این روش برای فروش بیشتر استفاده میکنند. اینگونه محتواها معمولا بازدید بالایی دارند و موجب میشود یک کسب و کار دیده و شناخته شود. استفاده از محتواهای عامیانه میتواند توجه مخاطبان بیشتری را جلب کند. بسیاری از کسب و کارها تنها به دنبال دیده شدن و فروختن هستند و با استفاده از اخبار زرد به خواسته خود میرسند. اما فقط در کوتاه مدت!
نکته مهم در خصوص محتوای زرد، عدم صداقت آن است. همه چیز فریب است و زمانی که یک کسب و کار، در تعامل با مخاطبان و مشتریان خود فریب را جایگزین صداقت میکند، شاید در کوتاه مدت سودی کسب کند اما در بلند مدت اثرات منفی فریب مخاطبان، میتواند روند کسب و کار او را مختل کند. از دست دادن مخاطب و از بین رفتن اعتبار خطرات بزرگی هستند که در پی انتشار اخبار زرد، متوجه کسب و کارها خواهد شد.
پیامدهای منفی انتشار محتوای زرد
محتوای زرد بر پایه تحریف و اغراق ساخته میشود. زمانی که حقیقت مشخص شود، منتشر کننده محتوای زرد، اعتبار خود را از دست خواهد داد. این مساله بسته به نوع محتوای زرد، میتواند یکباره و یا به مرور زمان اتفاق میافتد.
زمانی که در مورد یک برند، کسب و کار، شرکت، شخص، تیم و غیره یک محتوای زرد با تمام ویژگیهای آن منتشر میشود، میتواند اثرات منفی بر سابقه و اعتبار این افراد و شغل آنها داشته باشد. معمولا شایعات به سرعت پخش میشوند اما حقیقت به آن اندازه دیده نمیشود و بسیاری ممکن است تا مدتها متوجه نشوند که خبری که شنیدهاند در واقع صحت ندارد. این مساله میتواند در یک شرکت بحران ایجاد کند که انرژی و گاهی هزینه بسیاری صرف رفع شایعات میشود.
اطلاعات غلط یا Miss Information به ویژه در شبکههای اجتماعی بسیار دیده میشود. تلاشهای افراد آگاه نیز نتوانسته از حجم این اطلاعات غلط بکاهد. این اطلاعات غلط در همه زمینهها وجود دارد که حتی میتواند جان انسانها را به خطر بیاندازد.
اخبار زرد به تمامی کسب و کارها ضربه میزند. خالی کردن کلمات از معنا، کاربران را بسیار بیاعتماد کرده است. جلب اعتماد مخاطبان برای برندها بسیار سخت شده است. گاهی محتوا بسیار مفید است اما استفاده از کلماتی که یادآور محتوای زرد هستند، میتواند از اعتبار شما بسیار کم کند. بیاعتمادی بزرگترین مشکلی است که محتوای زرد در رسانهها ایجاد کرده است و کسی تصمیم جدی برای جلوگیری از آن ندارد.
البته شکایت افراد و شرکتها از روزنامهها برای انتشار اطلاعات شخصی و یا دروغ، حرکت مهمی است که میتواند در کاهش نفوذ تولید کنندگان محتوای زرد مؤثر باشد.
سخن پایانی
به نظر نویسنده این بازدیدکنندگان محتوای زرد هستند که تاثیر این گونه محتواها را این چنین بزرگ میکنند. اگر ما محتوای زرد را بشناسیم و اجازه ندهیم که با کلمات یا تصاویر، احساسات ما بازیچه کسب درآمد افرادی سوءاستفادهگر و فریبکار قرار بگیرد، تولید محتوای زرد کمرنگ و کمرنگتر خواهد شد. هر چند این مساله به فرهنگسازی ریشهای نیاز دارد و حمایت قانون نیز لازم است.
